Fosfor+və+onun+birləşmələri

Fosfor və onun birləşmələri Fosfor elementlərin dövri sisteminin üçüncü dövr,VA qrup elementidir.Onun elekton quruluşu azotun elektron quruluşuna oxşayır: Atomunda boş 3d –yarımtəbəqəsinin olması və oraya elektronların keçməsinin mümkünlüyü hesabına... More

Fosfor və onun birləşmələri Fosfor elementlərin dövri sisteminin üçüncü dövr,VA qrup elementidir.Onun elekton quruluşu azotun elektron quruluşuna oxşayır: Atomunda boş 3d –yarımtəbəqəsinin olması və oraya elektronların keçməsinin mümkünlüyü hesabına elektronların təkləşməsi nəticəsındə maksimum valentliyi beş olur. Hidrogen,silisium və metallarla birləşmələrində fosforun oksidləşmə ədədi -3 dür. (Məs:PH3(fosfin),Ba3P2(barium fosfid)). Digər birləşmələrdə fosforun oksidləşmə ədədi müsbətdir.Məs:hipofosfit turşusu (H3PO2) və onun duzlarında+1,P2O3,ortofosfit turşusu H3PO3 və onun duzlarında PCI3 tipli hlogenidlərdə +3,ortofosfit turşusunda,ortofosfatlarda,PCI5 tipli halogenidlərdə,PCI3O tipli oksihalogenidlərdə +5 oksidləşmə ədədi göstərir. Fosfor bir neçə bəsit maddə əmələ gətirir:qırmızı fosfor,ağ fosfor,qara fosfor.Kimyəvi aktivliyi ən chox olan ağ fosfordur. Bütun halogenlər,oksigen,kükürd, həmçinin bəzi mürəkkəb maddələr fosforu oksidləşdirir. Məsələn,su qırmızı fosforu katalizator Less